‘Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır’

Gelibolu İlçe Sağlık Müdürlüğü, 15 Eylül Prostat Kanseri Farkındalık Günü nedeniyle bilgilendirme yazısı yayımladı.
İlçe Sağlık Müdürlüğü’nden yapılan bilgilendirmede prostat kanseri nedir, prostat kanseri için risk faktörleri, belirtileri ve tedavisi ile ilgili şu ifadelere yer verildi; “Prostat kanseri, dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de erkekler açısından önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünya genelinde erkeklerde en sık görülen kanserler arasında ikinci sırada yer almakta ve her yıl yaklaşık 1,5 milyon kişiye prostat kanseri tanısı konulmaktadır.
Ülkemizde de prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanserler arasında ikinci sırada yer almaktadır. Türkiye'de bir yıl içerisinde yaklaşık 19 bin kişiye prostat kanseri tanısı konulmakta, 3.300 kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Erkeklerin yaşamları boyunca prostat kanserine yakalanma riski yaklaşık her 18 kişiden 1'i düzeyindedir.
Toplumun bilinç düzeyini artırmak, koruyucu tedbirleri hatırlatmak ve erken tanının önemini vurgulamak amacıyla 15 Eylül, Prostat Kanseri Farkındalık Günü olarak anılmaktadır. Bu özel günde; prostat kanseri konusunda farkındalığın artırılması, düzenli kontrollerin yapılmasının teşvik edilmesi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının öneminin hatırlatılması amaçlanmaktadır.
Prostat Nedir?
Prostat, erkek üreme sisteminde bulunan, mesanenin (idrar torbasının) hemen altında ve rektumun önünde yer alan bir salgı bezidir. Yaklaşık bir ceviz büyüklüğünde olan prostatın içerisinden idrar kanalı (üretra) geçer. Görevi, meninin sıvı kısmının üretimine katkı sağlamaktır.
Erkekler yaşlandıkça prostat bezi büyüyebilir. Bu büyüme idrar yapmayı zorlaştırabilir ve bazı idrar yolu yakınmalarına yol açabilir. Ancak bu durum her zaman kanser anlamına gelmez. Kanser hücresi içermeyen prostat büyümesi, iyi huylu prostat büyümesi (Benign Prostat Hiperplazisi - BPH) olarak adlandırılır.
Prostat Kanseri Nedir ve Ne Sıklıkta Görülür?
Prostat kanseri, prostat bezindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşur. Erken evrelerde genellikle belirti vermeyebilir. Bu nedenle hastalığın erken dönemde tespit edilmesi önem taşır. Ülkemizde prostat kanseri, erkeklerde yüz binde 39,2 insidans hızı ile görülmektedir.
Prostat Kanseri İçin Risk Faktörleri Nelerdir?
Prostat kanseri gelişme riskini artıran en önemli faktörler ileri yaş, ailede prostat kanseri öyküsü ve genetik yatkınlıktır. Birinci derece akrabalarında prostat kanseri bulunan erkeklerde risk daha yüksektir. Bunun yanı sıra, fazla kilo, fiziksel aktivite yetersizliği ve sağlıksız beslenme gibi yaşam tarzı faktörlerinin de hastalık riskiyle ilişkili olduğu bilinmektedir.
İleri yaş: 50 yaşından sonra risk artar.
Aile öyküsü: Baba veya erkek kardeş gibi birinci derece akrabasında prostat kanseri bulunanlarda risk 2 kat fazladır.
Genetik faktörler
Beslenme alışkanlıkları: Aşırı kırmızı et, hayvansal yağ tüketimi, sebze ve meyve tüketiminin az olması riski artırabilir.
Obezite ve hareketsiz yaşam
Sigara ve alkol kullanımı
Prostat Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Prostat kanseri erken evrelerde genellikle belirti vermeyebilir. Hastalık ilerlediğinde idrar
yapmada güçlük, sık idrara çıkma, özellikle geceleri idrara kalkma, idrar akışında zayıflama ve idrarda veyamenide kan görülmesi gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Ancak bu belirtiler prostat kanseri dışında iyi huyluprostat büyümesi gibi başka durumlarda da görülebilir.
Erken evrede genellikle belirti vermeyen prostat kanseri, ilerleyen dönemlerde şu şikâyetlere yolaçabilir:
Sık idrara çıkma, özellikle gece idrara çıkma
İdrar akışında zayıflama veya kesik kesik idrar yapma, İdrar yaparken zorlanma veya ağrı
İdrarda veya menide kan görülmesi, Ereksiyon (sertleşme) sorunları, Kanser ileri evrelerde kemiklere yayıldığında kalça, sırt veya göğüs ağrısı, bacaklarda güçsüzlük veya uyuşma
Bu şikâyetler başka hastalıklarda da görülebilir, ancak bu tür belirtiler varsa mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
Erken Tanı Hayat Kurtarır!
Prostat kanseri, erken evrede tespit edildiğinde başarıyla tedavi edilebilir. Bu nedenle:
50 yaşından itibaren tüm erkekler,
Ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunanlar ise 40 yaşından itibaren, yılda en az bir kez Aile Hekimi’ne başvurarak Prostat Kanseri açısından muayenesini yaptırmalıdır.
Tedavi:
Prostat kanserinin tedavisi, hastalığın evresine göre değişir.
Erken evrede: Prostatın cerrahi olarak çıkarılması, Işın tedavisi (radyoterapi), Düzenli izlem (aktif izlem) uygulanabilir.
İleri evrede: Hormon tedavisi, Kemoterapi, İmmünoterapi
Prostat Kanserinden Korunmak Mümkün mü?
Prostat kanserini tamamen önlemenin kesin bir yolu yoktur, ancak riski azaltmak için şu önlemler
alınabilir: Sebze ve meyveden zengin, dengeli beslenin, Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme, bisiklet vb.), Sağlıklı kilonuzu koruyun, Sigara ve alkolü bırakın, Stres yönetimi ve uyku düzenine dikkat edin, Rutin sağlık kontrollerinizi aksatmayın”

Haber: Filiz AYDIN