‘Deprem Bitmedi: Yıkım Sürüyor, İhmal Devam Ediyor’

Gelibolu Emek ve Dayanışma Platformu tarafından, 6 Şubat depreminin 3. yıldönümünde İskele Meydanı’ndaki Atatürk Anıtı önünde basın açıklaması yapıldı.
Platform tarafından yapılan basın açıklamasında şu ifadelere yer verildi; “6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri merkezli meydana gelen 7,8 ve 7,5 büyüklüğündeki depremler; on binlerce yurttaşımızın yaşamını yitirmesine, yüz binlercesinin yaralanmasına ve milyonlarca insanın hayatının kökten değişmesine neden olmuştur. Depremlerin üçüncü yılında yaşamını yitirenleri saygıyla anıyor; bu büyük yıkımı “doğal afet” diyerek geçiştiren anlayışa karşı, rant düzenine, cezasızlığa ve kamusal hizmetlerin tasfiyesine karşı mücadelemizi büyüteceğimizi bir kez daha ilan ediyoruz.
Bugün burada yalnızca bir yıl dönümü için toplanmadık. Bugün burada; üç yıldır duyulmayan bir halkın sesini duyurmak, üç yıldır bastırılan gerçekleri haykırmak, üç yıldır cevapsız bırakılan soruları yeniden sormak için toplandık.
6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden üç yıl geçti. Ama bu ülkede deprem bitmedi. Yıkım sürüyor. İhmal devam ediyor. Cezasızlık kurumsallaşmış durumda.
Resmî verilere göre 53.537 kişi hayatını kaybetmiş, 107.213 kişi yaralanmıştır. Ancak sivil toplum örgütlerinin deprem bölgesinde aylarca sürdürdüğü çalışmalar, bu rakamların gerçeğin yalnızca bir bölümünü yansıttığını açıkça ortaya koymaktadır. En az 2 milyon kişi barınma sorunu yaşamış, 5 milyondan fazla yurttaş göç etmek zorunda kalmıştır. ILO verilerine göre ise 658 bin kişi geçim olanaklarını yitirmiştir.
Bugün hâlâ 270 bin insan konteynerlerde yaşamaya mahkûmdur. Bugün hâlâ kayıplar vardır.
Adıyaman’da 3’ü çocuk 8 kişinin akıbeti bilinmemektedir. Hatay’da 5 doktor hâlâ kayıptır.
Bu ülke de insanlar, sevdiklerinin mezarına bile ulaşamadan “normalleşme” masalları dinlemek zorunda bırakılmaktadır.
Biz bu felaketi istatistiklerden tanımıyoruz. Biz bu yıkımı maketlerden, tanıtım filmlerinden, açılış törenlerinden tanımıyoruz.
Biz bu yıkımı; konteynerlerin teneke duvarlarından, çatlayan TOKİ binalarından, tozdan nefes alamayan çocuklardan, vinç tepesinde parasını isteyen işçilerden, MESEM’lere sürülen çocuklardan, hâlâ barınamayan yaşlılardan, borç batağındaki esnaftan, yıkıntılar arasında kaybolmuş mahallelerden tanıyoruz.
Deprem bir doğa olayıdır. Ancak bu kadar insanın ölmesi, sakat kalması, yoksullaşması ve yerinden edilmesi doğal değildir. Bu yıkım; rantçı kentleşmenin, denetimsizliğin, imar aflarının, kamusal hizmetlerin tasfiyesinin ve cezasızlık politikasının sonucudur.
Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 76’sı aktif fay hatları üzerinde yaşarken kentler; bilimsel, kamusal ve toplumcu esaslara göre değil, piyasa ihtiyaçlarına göre planlanmıştır. Denetimsiz yapılar imar aflarıyla yasallaştırılmış, her büyük depremden sonra sorumlular korunmuş, suç alt kademelere yıkılmıştır. “Kader” ve “fıtrat” söylemleriyle cezasızlık olağanlaştırılmıştır.
Son 21 yılda deprem vergileri adı altında toplanan yaklaşık 40 milyar doların nerelere harcandığı hâlâ açıklanmamıştır.
Bilim insanlarının uyarıları yok sayılmış, afet yönetimi piyasanın insafına terk edilmiştir.
Bugün deprem bölgesi devasa bir şantiyedir. Ancak bu şantiyelerde yalnızca binalar değil; iş cinayetleri, çocuk işçiliği ve sömürü de yükselmektedir.
İSİG Meclisi verilerine göre: 2025’te 2.105 işçi hayatını kaybetmiştir. Bu ölümlerin en az altıda biri deprem illerinde yaşanmıştır. İnşaat işkolunda ölen her dört işçiden biri deprem bölgesindedir. Son üç yılda yalnızca deprem illerinde 1.081 işçi yaşamını yitirmiştir.
Bu ölümler kader değildir. Bu ölümler kaza değildir. Bunlar önlenebilir sosyal cinayetlerdir. Bakanların kameralar önünde “7/24 çalışın” talimatı verdiği, işçilerin aylarca maaş alamadığı, vinç tepelerinde adalet aradığı bir düzenden söz ediyoruz.”
Gelibolu Emek ve Dayanışma Platformu’nun basın açıklamasına platform üyelerinin yanı sıra CHP Gelibolu İlçe Başkanı Engin Coşkun ve ilçe teşkilatı da katıldı.
Haber: Elçin YÜZÜAK